Prostaatkanker / Prostaatcarcinoom

Beschrijving van prostaatkanker / prostaatcarcinoom
Prostaatkanker (prostaat carcinoom) is een kwaadaardige aandoening. In het lichaam bevinden zich cellen die zich delen. Celdeling is immers nodig voor het vervangen van oude, beschadigde of uitgeputte cellen. Celdeling is ook belangrijk om het lichaam te laten groeien. Prostaatkanker is een ziekte die ontstaat doordat sommige cellen zich ongeremd snel gaan delen. Het lichaam kan deze abnormale cellen niet bestrijden; het heeft er als het ware geen grip op.
Er is een nog steeds geldend gezegde: iedere man krijgt prostaatkanker als hij maar oud genoeg wordt. Per jaar krijgen in ons land ongeveer 35.000 mannen kanker. Bij ongeveer 9.000 mannen gaat het om prostaatkanker, meestal op latere leeftijd. Voor je 40e is prostaatkanker zeldzaam.

Goedaardig of kwaadaardig
Gezwellen die zich niet kunnen uitzaaien naar een ander weefsel, noemen we goedaardig. Soms zitten ze in de weg en veroorzaken ze pijn; dan worden ze weggehaald. Een wratje is het meest duidelijke voorbeeld van een goedaardig gezwel. Gezwellen die ander weefsel kunnen “binnendringen”, noemen we kwaadaardige gezwellen of kanker. De cellen gaan hun eigen weg en hebben het vermogen omliggend gezond weefsel aan te tasten en binnen te dringen.

Metastasen
Kankercellen kunnen zich ook verspreiden via de bloed- en lymfebanen en verder in het lichaam schade aanrichten. Deze uitzaaiingen noemen we metastasen. Als de prostaatkanker beperkt is tot de prostaat, is genezing goed mogelijk. Zijn er uitzaaiingen geconstateerd, dan kan de ziekte wel worden onderdrukt, maar van genezing kan echter geen sprake zijn.
Prostaatkanker kan uitzaaien via het lymfevocht of het bloed naar bijvoorbeeld lymfklieren, botten en longen.

Milde en agressieve vormen
Sommige prostaatkankers zijn mild en groeien heel langzaam terwijl er ook kankers zijn die agressief zijn. Bij deze laatste groeit de kanker zeer snel en kan hij door uitzaaiingen naar elders in het lichaam, fataal worden. Bij veel andere soorten evolueert hij echter zo traag dat deze mannen er niet aan dood zullen gaan, zelfs zonder behandeling. Een aantal factoren geeft aan of een tumor agressief is of mild, zoals de Gleasonscore, de snelheid van PSA-stijging en de hoeveelheid tumorcellen in de biopten. Ook op een goed uitgevoerde MRI is het vaak mogelijk de agressiviteit te beoordelen.

De tumorgroei wordt beschreven in een aantal stadia: T1, T2, T3a, T3b en T4. Hieronder wordt uitgelegd wat die stadia betekenen.
 

T1: prostaatkanker beperkt tot de prostaat. Deze prostaattumor is niet voelbaar bij rectaal touché of duidelijk zichtbaar bij echografie van de prostaat	T2: prostaatkanker beperkt tot de prostaat. Deze prostaat tumor is te voelen bij rectaal touché maar beperkt zich tot de prostaat en groeit niet door het prostaatkapsel of groeit niet in de zaadblaasjes.
T3a: prostaatkanker die lokaal uitgebreid is: ingroei in het prostaatkapsel.	T3b: prostaatkanker die lokaal uitgebreid is: ingroei in de zaadblaasjes.
T4: lokaal zeer uitgbreide tumor: ingroei in de blaas, rectum of bekkenbodemspieren.

Klachten bij prostaatkanker
Prostaatkanker geeft in het beginstadium vrijwel geen klachten. In sommige gevallen heeft iemand problemen met plassen. Deze klachten lijken sprekend op die van een goedaardige vergroting van de prostaat.
Prostaatkanker ontstaat meestal in het buitenste deel van de prostaat, terwijl prostaatvergroting optreedt in de binnenste kern rond de plasbuis.

Oorzaken van prostaatkanker
Aanleg, voeding, milieu, ras, klimaat en roken spelen een rol bij het ontstaan van prostaatkanker. Prostaatvergroting geeft geen verhoogde kans op het krijgen van prostaatkanker.

Onderzoek bij prostaatkanker
De volgende onderzoeken worden gedaan voorafgaand aan deze diagnose:

• Lichamelijk onderzoek en rectaal toucher
• PSA bepaling in het bloed
• Prostaatecho en prostaatbiopsieën
• Echografie van de nieren
• MRI

Behandeling van prostaatkanker
Als verwacht wordt dat de prostaatkanker de gezondheid niet zal beïnvloeden, wordt er geen therapie ingezet.
Als er genezing mogelijk is zijn er 3 soorten therapie op dit moment gebruikelijk.

1. Prostaatverwijdering door middel van operatie. Bijna altijd in opzet met laparoscopie al dan niet met behulp van een robot
2. Uitwendige radiotherapie: in een aantal bezoeken wordt de prostaat bestraald
3. Brachytherapie: met een verdoving wordt de prostaat geladen met een aantal kleine bronnen van radioactiviteit (de zaadjes). Deze zaadjes worden ingebracht via het perineum met behulp van naalden. Het perineum is het gebied tussen anus en balzak.

De ProstaatKliniek heeft de behandelingen van prostaatkanker met brachytherapie grotendeels geconcentreerd in Deventer.